TEB Ödülü Sivas 93 ve Kafkas Tebeşir Dairesi'ne

Uluslararası Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Türkiye Merkezi’nin geleneksel Yılın Tiyatro Oyunu Ödülü, Genco Erkal’ın Madımak katliamını anlattığı, Dostlar Tiyatrosu prodüksiyonu “Sivas ’93” oyununa verildi.


Bertolt Brecht’in Barış Erdenk yönetiminde Erzurum Devlet Tiyatrosu yapımı olarak sahnelenen “Kafkas Tebeşir Dairesi” adlı oyunu ise 2007-2008 sezonu TEB Ankara Temsilciliği Yılın Tiyatro Oyunu Ödülü’ne layık görüldü. Ödüller, “Sivas ’93” ve “Kafkas Tebeşir Dairesi”nin nisan ayı içindeki temsillerinden birinden önce Genco Erkal ve Barış Erdenk’e takdim edilecek.
 

TEB OCAK 2008 BÜLTENİ
 

DEĞERLİ ÜYELER.
İçinde bulunduğumuz ay öncelikli olarak, Truva Kültür Ve Sanat Ödülleri'nin "Tiyatro" Kategorisine Saygın Üyemiz Sevda Şener’in değer görülmesiyle övündük. Kendisini yeniden kutluyor, nice yıllarda kesintisiz başarılar diliyoruz.
Bu arada, İstanbul Büyükşehir Belediyesi internet sitesinde 28 Ocak saat 10.00'da gerçekleşecek 168 sanatçı ve teknik elemanı kapsayan “herkese açık” hizmet alımı ihalesiyle ilgili olarak tiyatro sanatçısını böylesine aşağılamaya kimsenin hakkı olmadığını kamuoyuna bildirdik. 5 adet oyuncunun, 35 yardımcı oyuncunun, 25 figüran oyuncunun, 20 özel nitelikli sanatçının taban fiyatı 2.8 milyon YTL olacak İhaleyle işe alınmalarını “saçmalık ötesi siyasi soytarılık” olarak değerlendirdik. Başta Genel Sanat Yönetmeni Nurullah Tuncer olmak üzere, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları yönetim kurulunu yeni Kamu Personeli Yasası'na karşı direnmeye davet ettik.
Trabzon Devlet Tiyatrosu’nun, önceki ay Rize’de sahnelenirken özgün metninin değiştirilerek Başbakan’ı hafife alan sözlerin eklendiği ileri sürülen “Düğün ya da Davul” adlı tiyatro oyunuyla ilgili tartışmaya, Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay’ın da katılmasına ve Bakanın ilgililer hakkında inceleme yaptıracağını açıklamasına da sert tepki gösterdik. Bakanlığın sanatçılar için soruşturma açmaya kalkışması halinde “dünya”yı ayağa kaldıracağımızı bildirdik.
Diğer taraftan, Tüyap – Çukurova Kitap Fuarı’na iki etkinlikle katıldık. Etkinliklerimizi çok sayıda tiyatroseverin izlemesine, izleyici sorularındaki çokluğa doğal olarak sevindik. Etkinliklere katılacağı sözünü verip, uçak biletini iki kez yakan, İstanbul Şehir Tiyatroları’nın çiçeği burnunda Genel Sanat Yönetmeni Orhan Alkaya’nın davranış biçimini bendenizin, Cumhuriyet Gazetesi Güney İlleri Temsilcisi Çetin Yiğenoğlu’nun, Ataol Behramoğlu’nun, Adana Devlet Tiyatrosu oyuncusu Devrim Evin ve Yönetim Kurulu üyemiz Ragıp Ertuğrul’un katıldığı etkinlikler sırasında kınadık.
Birliğimizin Saygın Üyeleri, sağlıcakla kalınız efendim. Birliğimizin tarihi ay sonundaki toplantımızda saptanacak Genel Kurulu için lütfen hazırlık yapınız. Adaylarınızı şimdiden saptayınız.
Eksilmez Saygılarım, Artan Sevgilerimle…

Üstün Akmen

TEB  KASIM 2007 BÜLTENİ

BİRLİĞİMİZİN DEĞERLİ ÜYELERİ.

Birliğimiz, bildiğiniz gibi 26. Tüyap İstanbul Kitap Fuarı'nda tiyatroseverlerle buluştu. Standımızda Prof. Dr. Hasan Anamur ve Prof. Dr. Yusuf Eradam imza günleri yaparken, tiyatro ile ilgili olarak yayınlanmakta olan dergilerin ve Mitos Boyut Yayınları'nın (Sayın Yılmaz Öğüt'ün) bağışladığı yüz civarında tiyatroya ilişkin kitabın satışı yapıldı.

“Geçtiğimiz günlerde daha başka neler oldu” diye sual edecek olursanız, gene aynı günlerde, Kurucu Başkanımız Zeynep Oral'ın Cumhuriyet Kitapları arasında yayımlanan "O Güzel İnsanlar" başlıklı kitabı kitaplıklarımızdaki yerini aldı.

İçinde bulunduğumuz ay, tiyatromuzun en önemlilerinden Seçkin Selvi’nin çevirmenlikte 50. yılını Can Yayınları’nda yapılan mütevazı bir törenle kutladık. Seçkin Selvi ile aynı Birlik çatısı altında olmaktan bir kez daha gurur duyduk. Türk edebiyatına kazınan o mükemmel, o kusursuz, o “Seçkin Selvi titizliği” içerikli çevirilerinin nice mutlu, sağlıklı yıllarda sürmesini diledik.

Prof. Dr. Ayşegül Yüksel’imize ise, 12. Ankara Tiyatro Festivali’nde Türk Tiyatrosu’na katkıları nedeniyle “Emek Ödülü”ne değer görüldü, gönendik. Diğer taraftan Hayati Asılyazıcı’nın Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin Burhan Felek Hizmet Ödülü” ile onurlandırılmasına sevindik.

Anlaşıldığı gibi, sevinerek, gönenerek iyi bir ay geçiriyoruz Değerli Üyeler… Bu arada, “tiyatro… tiyatro” dergisinin “Tiyatro Ödülleri-2007”nin 10 Aralık Pazartesi akşamı sahiplerini bulacağını da muştulayıvereyim. “Doğru oluşumun tek anahtarı ‘icracılar havuzu’yla bağlantısız, yalnızca eleştirmenlerden oluşan bir Seçici Kurul’dur” sloganıyla verilmekte olan “Tiyatro Ödülleri-2007”, tiyatro eleştirmenini tiyatro ürününü “değerlendirmeyi” uğraş edinmiş kişi olarak tanımlıyor ve değerlendirmenin bir uzantısında (eleştiri yazmakta) nasıl eleştirmen varsa, öteki uzantısında (ödül seçimi yapmakta) yine eleştirmenin varolmasını en doğal durum olarak değerlendiriyor. “tiyatro… tiyatro” ödüllerinin her yıl olduğunca bu yıl da tiyatro ufkumuza derinlik katacağı bekleniyor.

Haaa, bir de Sibel Arslan Yeşilay, yayınlanmış eleştiri yazılarınızın WEB sitemizde yayımlamak üzere kendisine gönderilmesini bekliyor. http://www.teb-bir.org adresindeki sitemizi sıkça ziyaret etmeniz ise belli başlı dileklerimizin başında gelmekte.

Yıl sonunaysa neredeyse bir ay kaldı. Diyorum ki, yıl sonu gelmeden aidat borcumuz varsa “ha bi gayret” “TÜRKİYE TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ - TÜRKİYE İŞ BANKASI PARMAKKAPI (01042) ŞUBESİ, HESAP NO. 580037” ödeme yaparak temizlesek. Temizlesek de biz de görevi Mart 2008 Olağan Genel Kurulu’nda yeni ellere teslim etmezden önce, sizlere “temiz” bir bilanço verebilsek.

Sağlıcakla kalınız efendim..

Eksilmez Saygılarım, Artan Sevgilerimle
Üstün Akmen

ULUSLARARASI TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ  TÜRKİYE MERKEZİ (TEB)
EYLÜL 2007 BÜLTENİ

Birliğimizin Saygın Üyesi.

Tiyatromuzun ustası Muhsin Ertuğrul, yıllar önce bugüne de ışık tutan bir yazı yazmış. Taksim sahnesi’nin tahliye edildiği, Koruma Kurulu’nun, Kongre vadisi Projesi kapsamında İstanbul Şehir Tiyatroları Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nin yıkılmasına karar verdiği, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Lemi Bilgin’in Devlet Tiyatroları’nın seyircisizlikten seyirci sayısını artıramadığını açıkladığı şu günlerde, Muhsin Ertuğrul’un kapatılan bir tiyatro ile ilgili 1965 yılında kaleme aldığı ve Şehir Tiyatroları’nın yayın organı Türk Tiyatrosu Dergisi’nin Kasım-Aralık 1965 sayısında yayınlanan yazısını 25 Eylül 2007 tarihli Günlük Evrensel Gazetesi’nin Kültür-Sanat sayfasından alıntılıyor, büyük ustayı bir kez daha saygıyla, sevgiyle anıyoruz. Bu arada, ay içinde yitirdiğimiz Sevgili Haluk Şevket Ataseven’ın üzerine yıldızların yağmasını diliyoruz.

BİR ADIM GERİ, BİR ADIM İLERİ!
Otuz sekiz yıl önce İstanbul’un da her medeni şehirde olduğu gibi her akşam piyesler oynanan tiyatrosu bulunmasını istedik ve böylece bir gelenek kurmak yoluna gittik.
Gayemiz şuydu: Her İstanbullu, tiyatro heyecanını duyduğu bir gece İstanbul’da gidecek daimi bir tiyatro bulsun. Bugün bunları yazmak bile insanı güldürüyor. Ama o zaman tiyatronun belli bir günü yoktu, piyesler hazırlandıkça birkaç kere oynanır, sonra karabatak gibi yine dalar kaybolurdu. Şayet böyle her gece oynamayı göze alırsak bizde de bu geleneğin gelişeceğine, tiyatronun yerleşeceğine inanıyorduk.
1929’da İstanbul’a görülmemiş bir kış geldi. Boğaz’dan buz kayaları akmaya, şehrin bütün deniz ve kara araçları işlememeye başladı. Fırınlar kapandı. Karlı sokakta yaya yürüyenlerin ayak izleri azaldı ama biz tiyatromuzu kapamadık, oyun oynamaya devam ediyorduk. Yerleştirmek istediğimiz bir geleneğe böyle mevsim cilveleri yüzünden ara verirsek, daha başlangıçta bunun kökleşemeyeceğini biliyorduk. O hafta oynanan eser, Strindberg’in “Rauseh=Zafer Sarhoşları” piyesiydi. 2 Şubat 1929 Cumartesi akşamı koca salonda üç kişi oturuyordu. O geceki gelirimiz 270 kuruştu. Biz oyunumuzu oynadık, sonra da seyircilerimiz yerdeki bir metre kar yüzünden sokağa çıkamadıkları için müdürün odasında soba yakarak onları sabaha kadar tiyatroda alıkoyduk. Arkadaşlar da güç bela evlerine gittiler. Ertesi gün onda provamız vardı. Geldikleri zaman içlerinden biri böyle olağanüstü bir durumda temsillere ara vermemizi istedi. Kendisine anlatmaya çalıştım ki yeni başlamış bir düzene böyle bir ilk güç durumda ara verirsek, halkla geliştirmek istediğimiz “istikrarlı tiyatro” fikri zedelenir, gayeye ulaşamayız. Onun için bizim azimle, her şeye rağmen devam etmemiz gerekir. Bugün kendisini rahmetle ve sevgiyle andığım o arkadaş bana:
- Sen bizi harcıyorsun! demişti.
Evet, yalnız onu değil kendi kendimizi harcıyorduk... Bir ideal uğruna! Bu memlekette tiyatronun yerleşmesi uğruna! Yazık ki bu arkadaşımız benim şahsımda gayeyi görememiş, bu intizam arzumu benim özel inadıma vermişti. O arkadaşın ısrarı karşısında, vapurların üç günden beri işlemediği, korkunç bir fırtınanın tipinin Boğaz’ı allak bullak ettiği, karşı yaka ile hiçbir bağlantı kurulamadığı o gün, bir gece olsun tiyatroyu kapamamak için Kadıköy’de oturan müdürümüz Suphi Bey’in muvafakatını almak üzere Galip’le ikimiz bir büyük sandala binerek yelkenle Kadıköy’e gitmek üzere ve epeyce de çok para vererek yola çıkmıştık. Tipiden bir metre ilerisi görülmüyordu. Bilmiyoruz ne kadar sürdü? Birden kendimizi Haydarpaşa mendireği önünde görünce Asya’yı keşfetmiş gibi olduk. Daha ileri gitmeye ne yelken ipinden eli kesilen sandalcının, ne de soğuktan donan bizim gücümüz kalmamıştı. Haydarpaşa’dan güçlükle Bahariye’ye bilmem kaç saatte yürüdük.
Müdürün evine geldiğimiz zaman, bizi tımarhaneden kaçmış deli gibi karşıladılar ve bir daha da geriye dönmeye bırakmadılar, zaten dönüş için vasıta da yoktu. Ve böylelikle o gece fırınlar gibi tiyatro da kapandı ve İstanbul ekmeksiz ve oyunsuz kaldı.
Altı yıl önce Şehir Tiyatrosu’na dönünce, o zamanın Belediye Başkanı Sayın Kemal Aygün’den Kadıköy gibi yarı İstanbul kalabalığındaki bir semtte tiyatro bulunmamasından yana yakıla bahsetmiştim. Bir yıldırım süratiyle hemen orada bir düğün salonu küçük bir tiyatro haline kondu ve beş yıldır da her gece halka kapılarını açarak “Burada sizleri bekliyorum” diyordu.
Bu yıl Kadıköy Tiyatrosu, sahibiyle aradaki kira anlaşmazlığı yüzünden kapandı. Evet kapandı. Yanlış okumuyorsunuz...
Kadıköy’den Pendik’e kadar uzanan bir semtin tek tiyatrosu kapandı. Bütün bir mevsim için Kadıköy tarafı tiyatrosuz kaldı.
Beyler, paşalar, ağalar; baylar, bayanlar, partililer, partisizler, bir tiyatro gözümüzün önünde kapanıyor da kimsenin kılı kıpırdamıyor. Kapanan meyhane değil, kumarhane değil, batakhane değil yirminci yüzyılın tek eğitim aracı, biricik sanat yuvası olan tiyatro!
Bu yakada oturanların adı, İstanbul’un kreması diye çıkmıştır. Okumuşlar, gezmişler, görmüşler, okuduklarını, gezdiklerini, gördüklerini övütmüşler hep orada otururlar. Ne olur, bunlardan biri çıksa da elbet bir vekilleri vardır, onun aracılığıyla sorsalar, niçin bir tiyatro kapandı diye araştırsalar, tiyatro istiyoruz diye bağırsalar, çağırsalar, yürüyüş yapsalar, sorumlu kişileri arasalar, kendilerinden esirgenen bu insanlık zevkini, bu medeni eğlenceyi ellerinden alanların yakasına yapışsalar!
Tısssss! Bir dudak bükme, bir omuz silkme, bir adam sende! Bir bana ne
Yıllardır Eyüp’te, Zeytinburnu’nda, Gültepe’de birer tiyatro açmak amacındaydım. Geçen yıl genç rejisörlerimizden Beklan Algan, Zeytinburnu’nu altüst ederek nihayet Bozkurt İlkokulu’nda uygun bir salon buldu.
Orayı 140 kişilik bir tiyatro haline soktuk ve bu mevsim başında açtık. Şimdi her gece oyun veriliyor orada. Orada bir tiyatro açıldı.
Kadıköy’de bir tiyatro kapandı, Zeytinburnu’nda bir tiyatro açıldı. Bir adım geri, bir adım ileri. Bir adım geri, bir adım ileri.
Bizim 2 bin 500 yıl önce yola çıkan Thespis kervanına niçin yetişemediğimizin parlak bir örneği: Bir adım geri, bir adım ileri!
Şimdi, korkunç bir kışta bir gece tiyatroyu kapatmak için ölümü bile göze aldığımızı ne kadar gülünç ne kadar çocukça buluyorum.
Bütün bir mevsim Kadıköy Tiyatrosu kapanıyor da kimsenin kılı kıpırdamıyor.

Sağlıcakla kalınız efendim..

Eksilmez Saygılarım, Artan Sevgilerimle…
ÜSTÜN AKMEN

ULUSLARARASI TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ  TÜRKİYE MERKEZİ (TEB)
AĞUSTOS 2007 BÜLTENİ

Birliğimizin Saygın Üyesi

Bu ayki bültenimizle, üyemiz METİN BORAN’ın Evrensel’de yayımlanan Devlet Tiyatroları’nın yeni dönem çalışmalarını irdeleyen yazısını sizlerle paylaşmak istiyoruz.

Devlet Tiyatrolarında yeni dönem-1

Kültür bakanlığı tarafından haksız ve tartışmalı bir biçimde görevden alınan genel müdür Lemi Bilgin, iki yıllık verdiği hukuk mücadelesini kazanarak geçtiğimiz günlerde aynı bakan tarafından görevine iade edildi. Lemi Bilgin göreve başladıktan sonra basına yaptığı açıklama da Devlet Tiyatroları’nın kasasının boşaltıldığını yeni sezona bütçe sıkıntısından geç gireceklerini hatta yeni ödenek ayrılmazsa tiyatro yapamayacaklarını beyan etti kamuoyuna. Devletin en köklü sanat kurumlarından biri olan Devlet Tiyatroları’nın genel müdürünün bu açıklaması nedense skandal olmadı ve ne bakanlıktan bir açıklama geldi ne sanatçılardan ve ne de sanatçı örgütlerinden her hangi bir tepki oluştu.

Kuruluşundan bu yana kendine ait yönetsel ve sanatsal bir yasası bile olmayan kurumun, siyasetçiler, sanatçılar ve gelmiş geçmiş yöneticiler tarafından düşürüldüğü durum şimdilik sadece içler acısı ve kısa zamanda da düzeleceği ve yeniden saygın bir kurum olacağı gibi bir işaret yok maalesef.

Ancak her şeye rağmen nitelikli tiyatro üretmekte samimiyeti ve ısrarını bildiğimiz genel müdür Lemi Bilgin Maliye Bakanlığı ile yaptığı görüşmede ek ödenek hazırlanmasını sağlıyor ve perdelerin ekim ayında açılmasına öncülük ediyor.Ekim ayında perdeler açıldıktan sonra Bilgin’den beklenen kurumu maddi olarak zarara uğratan ve yönetim olarak zafiyetine yol açan eski yönetim hakkında suç duyurusunda bulunmak ve gerekli hesaplaşmayı yapmaktır.

Lemi Bilgin yönetimi, hazırladığı repertuarla Devlet Tiyatrosu’nda önemli yeniliklere imza atmayı hedefliyor. Her ne kadar edebi kurulda yer alan şahısların,oyun seçimi bağlamında ‘aynı hamam, aynı tas’ dedirten uygulamaları ve tercihleri devam etse de bu sezon hiç olmazsa bir- iki genç yazarın oyunları ilk defa kurumun seyircileriyle buluşacak, bu bile kendi başına bir gelişme diye düşünülebilir. Ancak repertuara baktığımızda yerli ve yabancı oyun sayısında pek fazla değişen bir şey yok. Öncelikle, seçilen oyunların tematik olarak hangi anlam ve önemlerinden dolayı seçildiği ve Türkiye’nin ve toplumsal yapının sosyolojik,politik , psikolojik ve kültürel değişim ve dönüşümünü sorgulayan yanının olup olmadığı net olarak ortaya konulmuş değil.

Diğer yandan repertuara alınan oyunların bir çoğu, teatral, yazınsal ve görsel olarak estetik bütünlükten uzakta ve sahnelenmeyi hak etmiş oyunlar değil. En azından 1.Tur oyunlar olarak kamuoyuna sunulan liste böyle.Bizce üzerinde fazla düşünülmeden aceleye getirilmiş bir tercih olarak görünüyor. Örneğin, eski padişah Cem Sultan’ın yönetim erki,hayata bakışı ve kişiliğini anlatan aynı adlı oyunun iki farklı versiyonu sahnelenecek. Cem Sultan adlı oyun hem Orhan Asena’nın yazdığı hem de Turan Oflazoğlu’nun yalap şalap kaleme aldığı bir başka Cem Sultan’da sahnelenecek. Türkiye’nin yaşadığı şu politik ve kültürel konjöktürde bu oyun neden önemli acaba, bunu sayın Lemi Bilgin’e ve repertuar kurulunun sayın üyelerine sormak lazım. Bu oyun, dramatik düzenek,dil ve konuyu işleyiş bütünlüğü açısından önemli bir örnek oyun olarak mı Türk tiyatro tarihinde yerini aldı acaba?
Repertuarda Orhan Asena’nın beş farklı oyununa yer verilmişken listede Haldun Taner başta olmak üzere bir Aziz Nesin , bir Melih Cevdet Anday, bir Aziz Nesin , Nazım Hikmet, Oktay Arayıcı ve Vasıf Öngören gibi yazdıkları yetkin oyunlarla ile bir dönemin toplumsal,siyasal, kültürel ve insanal durumunu sorgulayan, tartışan duyarlı yazarlara yer verilmemesi , teatral olmayan hangi politik husumetin neticesi acaba?

Sayın Lemi Hoca’nın da çok iyi bildiği gibi tiyatro sanatı özü ve işlevi bağlamında tarihsel olarak,toplumun ve insanların barış içinde, ayrım yapmadan toplumsal ve kültürel değişim ve dönüşümünü amaçlayarak kendi estetik varlığını sürdürmüştür. Bunu yaparken de insanı, doğayı,tarihi, gerçeği, yerleşik ve geleneksel olanı doğru ve anlaşılır bir dille yeniden tartışmaya açarak insanların kültürel ve bilinçsel gelişimini hedefler.

Haftaya yabancı yazarlar bağlamında konuya devam edeceğiz.

4 Eylül Salı günü Boran’ın yazısının ikinci bölümünü okumanızı öneriyor, bu arada aidat borçları için hesap numaramız ile ilgili bilgiyi yeniliyoruz. “TÜRKİYE TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ - TÜRKİYE İŞ BANKASI PARMAKKAPI (01042) ŞUBESİ, HESAP NO. 580037

Sağlıcakla kalınız efendim..

Eksilmez Saygılarım, Artan Sevgilerimle…

ÜSTÜN AKMEN

Saygıdeğer Üyelerimiz.

 Bir tiyatro sezonunu daha bitirdik. Darısı  2007-2008 sezonuna… Sezon bitti, ama Ordu’daki 3. Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Festivali’nde Birliğimizi temsil etmeyi sürdürdük. İzmir'in Çeşme İlçesi'ne bağlı Alaçatı Beldesi'nde 1990 yılında başlayan, 2000 yılından itibaren beş yıl süre ile ara verilen "Alaçatı Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Festivali" ise, “13. Uluslararası Alaçatı Çocuk ve Gençlik Tiyatro Festivali” adı altında bu yıl da sürdürülecek. 25-30 Haziran tarihleri arasındaki festivalde de Birliğimiz temsil edilecek.

 Mayıs 2007  yönetim kurulu toplantısında, yönetim kurulu üyelerimizin ekim'in ilk yarısı içinde Ankara'ya gitmesi ve Ankara'daki üyelerimizle mümkünse yemekli bir toplantıda tanışmalarını kararlaştırdık. Bu konudaki düzenleme görevini doğal olarak Ankara temsilcimiz Selda ÖNDÜL üstlendi. Böylesi bir toplantıda, belki üyelerimizden de aramıza katılmak isteyen olabilir düşüncesiyle, tarihi saptayınca sizlere de duyuracağız.

 Diğer taraftan, Ankara'ya Anadolu'dan gelen tiyatro topluluklarını da düşünerek Ankara ilimize özgü bir ödül ihdas etmek dileğimizi de Selda ÖNDÜL’e ilettik. Bu ödül, çeşitli dalları kapsamalı diye  düşündük. Bunun için, hiç değilse beş kişilik bir jüri oluşturacağız ve bu ödül Ankara'nın gelenekselleşmiş "Onur Ödülü"nü de kapsayacak. Bu konuda Sevgili Sevda Öndül nasıl bir çalışma yaptı, ne yazık ki bilemiyoruz, çünkü Selda Öndül’den yanıt çıkmadı. Umarım olumlu sonuç alabileceğiz.

 Diğer taraftan ITI UNESCO TEC  Başkan Yardımcısı üyemiz Emre Erdem de, katıldığı toplantılarda IATC ya da TEB ile ilgili gelişmeleri, haberleri yönetimimize periyodik aralıklarla  bildirecek, yönetimimiz de üyelerimize iletecek.

 Geçmiş dönem başkanlarımızdan, Kültür ve Turizm Bakanlığı eski Müsteşar Yardımcısı dostumuz Gülşen Karakadıoğlu, Kanal B ekranında “Atölye” programına katıldı ve fevkalade başarılı söylemleriyle dinleyenlerini tam anlamıyla “irşat” etti. Kanal B’de pazartesi akşamları Murat Atak’ın yönetiminde yayınlanan “Atölye” programını izlemenizi ayrıca önermekteyim. Bu arada, Gülşen Karakadıoğlu’nu Ekim ayından itibaren cumartesi günleri saat 18.30 da Dinçer Sümer'le birlikte "Dün akşam Tiyatroda" isimli programda izleyebileceğimizin müjdesini de şimdiden vermiş olayım.

 Değerli Üyelerimiz.

 2007 YILI AİDATI OLAN 50.- YTL’NI EN KISA SÜRE İÇİNDE “TÜRKİYE TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ - TÜRKİYE İŞ BANKASI PARMAKKAPI (01042) ŞUBESİ 580037 SAYILI HESABA yatırmanızı yeniden rica etmekteyiz. Yatırdığınız aidatın tahsil edildiği, Sayman Üyemiz Ragıp Ertuğrul tarafından tarafınıza bildirilerek “teyit” edilmekte, ayrıca teşekkürlerimiz yıl boyunca baki kılınmakta.  Tüm üyelerimize sağlıklı, mutlu, huzurlu, keyifli bir yaz tatili diliyoruz. 

 Sağlıcakla kalınız Efendim.

Eksilmez Saygılarım, Artan Sevgilerimle…

ÜSTÜN AKMEN

Uluslararası Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Türkiye Merkezi (TEB) olarak Mücap Ofluoğlu'na 2007 Onur Ödülünü Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde yapılan mütevazı bir törenle sunduk. Mücap Ofluoğlu törende, seyircilerin alkışları eşliğinde: "Bu önemli ödüle teşekkür ederim. Beni yücelttiniz" sözleriyle teşekkür etti.  

Geçtimiz ay, Şebnem Özinal'ın, "Gencay Gürün'ün sahibi olduğu "Tiyatro İstanbul yanlış yönetiliyor" şeklindeki sözlerine de tepki gösterdik. "Gencay Gürün, Şebnem Özinal'ın içindeki cevheri dışarı çıkartan, yeteneğini keşfedenlerden biridir" derken, saygılı olmanın, vefa duygusuyla donanımlı olmanın sanat yapmanın birincil koşulu olduğunu söyledik. Şebnem Özinal gibi yüksek öğrenim görmüş bir oyuncuya böylesi davranış biçiminin yakışmadığını belirttikten sonra, Özinal’ın ustasından derhal özür dilemesi gerektiğini ifade ettik.

 12. TÜYAP İzmir Kitap Fuarı kapsamında İzmir Büyükşehir Belediyesi – Konak Belediyesi –TÜYAP – Kültürlerarası İletişim Derneği ve Can Yücel’in ailesinin işbirliğiyle düzenlenen “Can Şenliği”nde iki panele katıldık. İlk panelde Özdemir Nutku ve Hasan Erkek ile birlikte “Tiyatromuz ve Yazar Örgütlenmeleri”ni, ikincisinde ise gene Özdemir Nutku, yanı sıra Orhan Alkaya ve Mahmut Temizyürek ile birlikte “Can Yücel ve Tiyatrosu”nu tartıştık. Her iki toplantı da beklediğimizin üzerinde bir ilgiye “mahzar” oldu, İzmir’den sevinçli döndük.

 Geçtiğimiz ayın ikinci günüyse Trabzon’daydık. Altı yıl boyunca “Karadeniz’e Kıyısı Olan Ülkeler”i kapsayan tiyatro şenliğinin “tiyatro buluşması” olarak tanımlanan başlığı, geçen yıl “festival” olarak değiştirilmiş; bu yıl ise “Uluslararası Karadeniz Tiyatro Festivali” adında karar kılınmıştı. Kısa süre önce boş kalan müdür koltuğuna apar topar İstanbul Devlet Tiyatrosu sanatçısı Burak Karaman atanmış ve iki aydan da kısa bir süre içinde festivali toparlaması “talimatını” almıştı. Burak Karaman ve ekibinin kusursuza yakın bir organizasyona imza attıklarını açık yüreklilikle söyleyebilirim. Diğer taraftan, Saygın Üyemiz Hayati Asılyazıcı’ya Voronezh Devlet Akademik Tiyatrosu “Dostluk Ödülü”nün ve Voronezh kenti belediyesinin kültürel ilişkilere katkısı nedeniyle “Teşekkür Belgesi”nin bizzat Anatoly Ivanov tarafından verilmesine fevkalade sevindik, gururlandık. Üyemiz Sevgi Sanlı festivalin neredeyse tamamını izlerken, Seçkin Selvi dostumuz da bir gösteride yer aldı.

“Neden bir gösteri” diye soracak olursanız, Seçkin Selvi Trabzon’da bir gece “stop” yaptıktan sonra gezisini Hayati Asılyazıcı ile birlikte Ordu’da noktaladı da ondan. 43 yıllık Ordu Belediyesi Karadeniz Tiyatrosu’nun (OBKT) kurucularından, üzerine yıldızlar yağası Aydın Üstüntaş’ın eşi Gülçin Üstüntaş, eşinin anısına Aydın Üstüntaş gibi yüzünü Anadolu’ya dönmüş/dönen eleştirmenler için bir ödül “ihdas “etmişti ve bu ödül ilk kez bu yıl Hayati Asılyazıcı’ya verilecekti. Seçkin Selvi de, OBKT’ye kuruluş aşamasından başlayarak yaptığı katkılardan dolayı “Özel Ödül” ile onurlandırılmıştı. Bu iki değerli üyemiz ödül törenine katıldılar ve ödüllerini aldılar. Kendilerini yürekten kutluyor, kesintisiz başarılar diliyoruz.

 Kitap Çevirmenleri Meslek Birliği (ÇEVBİR) ise, Üyemiz Sevgili Seçkin Selvi’nin çeviride 50. yılını kutladı. Seçkin Selvi’nin bu güne değin çevirdiği 134. kitap olacak olan Paul Auster’ın “Brooklyn Çılgınlıkları”nın haziranda vitrinlerdeki yerini alacağını bu vesileyle üyelerimize şimdiden muştulamış olayım. Türkiye’nin en yetkin çevirmenlerinden biri olmasının yanı sıra, gazeteci, yayınevi editörü, 45 yıllık tiyatro eleştirmeni ve eğitmeni olan Seçkin Selvi’yi sevgiyle kucaklıyor, (bana katılacağınızdan emin olarak) yazın ve tiyatro sanatlarına engin katkısına minnetlerimi sunuyorum.  

 Değerli Üyeler… Hayata geçiş aşamasında elbette bilgilerinize sunacağımız bazı projelerimiz var. Bu projelere şimdiden katkı sağlamanız için 2007 YILI AİDATI OLAN 50.-YTL’NI EN KISA SÜRE İÇİNDE TÜRKİYE TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ - TÜRKİYE İŞ BANKASI PARMAKKAPI (01042) ŞUBESİ 580037 SAYILI HESABINA YATIRMANIZI rica ediyorum.

 Sağlıcakla kalınız Efendim.

 Eksilmez Saygılarım, Artan Sevgilerimle…

Üstün Akmen

Bu eylemden bir gün sonraki “Dünya Tiyatro Günü”nü ise, Birliğimizin Merkezi olarak İstanbul’da Saliha Özdemir’in düzenlemesiyle Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi’nde Ali Taygun, Mehmet Birkiye, Kenan Işık ve bendenizin katıldığı “Tiyatromuzda Edebiyat Uyarlamaları” başlıklı sohbet toplantısıyla kutladık. 2 saate yakın süren toplantıya gösterilen ilgi, doğrusu hepimizi şaşırttı. Ankara Temsilciğimizse, Atilla Sav'ın yönettiği ve Sevda Şener, Sevinç Sokullu, Haluk Yüce ile Tülin Sağlam'ın katıldığı "Türkiye'de Çocuk Tiyatrosu ve Eleştirisi" başlıklı söyleşide Ankaralı tiyatroseverlerle buluştu. Haluk Yüce'ye (Tiyatro Tempo) “2005-2006 Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Ankara Temsilciliği Ödülü” verildi. Nesimi Yetik’in “Annem Sinema Öğreniyor”u ile Şevket Onur Cihan, Serkan Şavk, Barış Şahin’in “Ömer Eve Gel” adlı kısa filmlerinin gösteriminin ardından bir de kokteyl düzenlendi. Ayrıca, Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü yapımı "Kadın Oyunları"na, 28 Mart saat 20.00'de ise Tiyatrotem yapımı "3.Riçırd Faciası" adlı oyuna ev sahipliği edildi. Ankara temsilciliğimizin emeklerine dirlik…
20 Mart-29 Mart arasındaki Gençlik Tiyatroları oluşumu etkinlikleri kapsamındaki bir toplantıya da katıldık. İstanbul Piramit Kültür Merkezi’ndeki toplantıda genç tiyatrocuların sorularıyla oluşan toplantı da hayret uyandıracak olgunlukta amacına ulaştı.

Kentimizin 2010 yılında Avrupa Kültür Başkenti olarak seçilmesinin İstanbullular, İstanbul, Türkiye ve Avrupa için büyük bir fırsat olduğunu tam da Yönetim Kurulumuzda konuştuğumuz günlerde, kent ölçeğinde ortak bir program geliştirme çalışmasına çağırıldık. Yapılan toplantıya Birliğimiz adına bendeniz, tiyatro camiasından ise Ali Poyrazoğlu, Emre Erdem ve Refik Erduran katıldı. Toplantıda, kentin sanat ve kültür yoluyla geliştirilmesi ve zengin potansiyelini bütün Avrupa ve dünya için esin kaynağı olacak şekilde değerlendirilmesi olarak saptanan hedef üzerinde görüşüldü. İstanbul, 2010 yılına gelindiğinde, bugünden başlayan çalışmaların meyvelerini toplayabilecek mi, elbette bilemem. Ancak, İstanbul 2010 sürecine daha çok kentlinin katılımının, projeler aracılığıyla mümkün olabileceğini ifade ettim. İstanbul 2010 Yürütme Kurulu Üyesi ve Yürütme Kurulu Başkanı Nuri Çolakoğlu, amaca yönelik olarak, önümüzdeki dönemin, yoğun bir “proje üretim faaliyeti dönemi” olacağını öngördüğünü söyledi.

Kültür Bakanı Atilla Koç’un 2005 tarihinde “AKM’yi yıkacağız o iş bitmiştir“ beyanatı üzerinden iki yıl sonra Bakanlık Anıtlar Yüksek Kurulu’na AKM’nin tescilinin kaldırılması için başvuruda bulunmasıyla ilgili olarak AKM’de faaliyette bulunan Sanat Kurumları çalışanlarının örgütleri, yanı sıra konu ile ilgili bütün sivil toplum örgütlerinin katıldığı toplantıda Birliğimizi Ragıp Ertuğrul temsil etti. Ertuğrul’un konuya değgin raporundan, toplantıya 40’a yakın katılım olduğunu; sadece sanat ve sanatçı örgütlerinin içinde olduğu bir platform oluşturulmasının planlandığını; platformun “Karanlığa Karşı Sanat” sloganıyla hareket edeceğini; Kültür ve Turizm Bakanı’nı istifaya çağıran bir metin yayımlanacağını; Bakana sanatçılar adına hakaret davası açılacağını; Anıtlar Yüksek Kurulu üyelerine “görevden istifa” çağrısında bulunulacağını ve görevlerini kötüye kullanmalarından dolayı dava açılacağını; Taksim Parkı’nda bir eylem çadırı kurulacağını; bu çadırda her akşam destekçi örgütler tarafından bir sokak performansı sergileneceğini; “Sanatçılar Soruyor” başlıklı bir program hazırlanarak sorunların her gün farklı bir sanatçının sunumuyla kamuoyuna aktarılacağını öğrendik. Bu arada AKM’nin yıkımının önlenebilmesini teminen, etten duvar oluşturulmasının önerildiğini de “istihbar” ettik.

5 Nisan’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nin de yıkımına neden olacak “Kongre Vadisi” projesinin ihalesi nedeniyle bir “SUSMAK” eylemi yapıldı. Bizzat katıldım. Katıldım katılmasına da, yaklaşık bir saat sonra: “Başımıza ne geldiyse susmaktan geldi” diye içimden mırıldanarak (aramızda kalsın) eylem alanını terk ettim.

Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç’un, Atatürk Kültür Merkezi'nin yıkılmasına karşı çıkan sanatçıları eleştirmesi ertesinde bir soru üzerine bakanı kınadım ve (duyduğunuz doğrudur): “Bir bakan bu kadar da komik olmamalı” dedim. Devlet tiyatrosu sanatçılarının görevlerini aksatmamak kaydıyla dizilerde rol aldığını söyledikten sonra, bakanın İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nin yıkılmasıyla sanatçıların dizilerde oynamasını birbirine karıştırdığını da (itiraf ediyorum) iddia ettim. Yapımı yılan hikâyesine dönmüş Maslak (Ayazağa) Kültür ve Kongre Merkezi’nin temelinin 1996'da atıldığını, 1999'da dönemin Kültür Bakanı İstemihan Talay tarafından ödenek ayrılmadığı için inşaatının durdurulduğunu, projenin kaba inşaatının yüzde 85’inin bitirildiğini, o gün bu gündür yapıya tek bir çivi bile çakılmadığını hatırlattım: “13 Haziran 2006'da Maliye Bakanlığı ve İKSV ile bir protokol imzalayan Kültür ve Turizm Bakanlığı, tesisi tamamlamak üzere devraldı. Şimdi de yap-işlet-devret modeli ile 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu kapsamında içinde bulunduğumuz ayın 16’sında 49 yıllığına birilerine tahsis edilecekti. Kime tahsis edildi,” diye sordum. Kültür ve Kongre Merkezi'nin 66 bin 460 metrekare arazi üzerinde gerçekleştirilen projesinde 2 bin 550 metrekare restorasyon ve 65 bin 870 metrekare kapalı inşaat alanı bulunduğunu, Ayazağa Kasrı, Çinili Köşk ve Süvari Alayı binaları gibi tarihî yapıların onarımının da yüzde 88'inin tamamlandığını anlattım, sonra da: “İktidara diyeceğim şu: Maslak Kültür ve Kongre Merkezi bir an önce bitirilsin. Bitirildikten sonra, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nin salonları, binası bir güzel elden geçirilsin, onarılsın, makyajı tazelensin,” dedim.

Birliğimizin Saygın Üyeleri.
“2007 Onur Ödülü”ne Yönetim Kurulumuzun önerisi ve oylarınızla MÜCAP OFLUOĞLU’nu değer gördük. Gerekçemizi: “MÜCAP OFLUOĞLU’nun uzun yıllar İstanbul Şehir Tiyatroları’nda çalışırken unutulmayan rollere adını kazıması; kurduğu özel tiyatrolarla Türk tiyatrosuna önemli katkılarda bulunması; sanat yaşamını, sanatçı dostlarını, bu çevrenin insanlarını, bir dönemin sanat dünyasında yaşananları anlattığı anı kitaplarıyla 1980'e kadar süren tiyatro geçmişimizi sergilemesi; tiyatro tarihimiz açısından değerli belgeler içeren, ayrıca tiyatro araştırmacıları için vazgeçilmez başvuru kitabı olma özelliğini de taşıyan araştırmaları; tiyatroya olan tutkulu yaşamı, sanatındaki başarıları ve topluma karşı sorumlu bir sanatçı kimliğiyle yaşamı boyunca tiyatro dalında üzerinde yürüdüğü başarılı çizgisini sürdürmesi” olarak saptadık ve basına açıkladık. MÜCAP OFLUOĞLU’na ödülünü bu satırların yazıldığı (9 Nisan 2007) akşam, İstanbul Şehir Tiyatroları Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde Feraizcizade M. Şakir’in “İlk Göz Ağrısı” oyunundan önce verebileceğimizi umuyorum. “Umuyorum” diyorum, zira oyunun yönetmeni Erhan Yazıcıoğlu engelini halen aşmış değilim, kaprislerini avutma başarısına da erişmem pek mümkün görünmüyor. Neyse!
Bu arada, Birliğimizce yayımlanacak “Eleştiri Seçkisi III” kitabında adları bulunan üyelerimizin, özel çağrıma uyup telif ile ilgili “olur belgelerini” Gülşen Karakadıoğlu’na ivedilikle göndermelerini bir kez daha rica etmekteyim. Rica bu, sonu gelir mi? Gelmez, gelmemeli. Bir de 2007 YILI AİDATI OLAN 50.-YTL’NI EN KISA SÜRE İÇİNDE TÜRKİYE TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ - TÜRKİYE İŞ BANKASI PARMAKKAPI (01042) ŞUBESİ 580037 SAYILI HESABINA YATIRMANIZI rica ediyorum.

Sağlıcakla kalınız Efendim.
Eksilmez Saygılarım, Artan Sevgilerimle…

Üstün Akmen

TEB MART 2007 BÜLTENİ
 
Saygıdeğer Üyelerimiz.
 
Yönetim Kurulumuzun bu ay toplanması Mart ayının ortasını buldu. Ama bu tarihe kadar İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nin (AKM) yıkılmasına ilişkin tartışmalara 1999 yılında koruma kurulunun gösterdiği nedenlere tamamen katıldığımızı beyan ederek, o dönemin Koruma  Kurulunda  görev alan üyelere ve dönemin Kültür Bakanına AKM‘nin  tescillenmesini sağladıkları için teşekkür ederek katıldık.
 
AKM, korunması önemli tabiat ve kültür varlığı olarak kabul edilen Taksim Cumhuriyet Alanının ayrılamaz bir parçasıydı. AKM, Cumhuriyet Türkiye’sinin ilk ve en önemli çağdaş  kültür varlığıydı .Cumhuriyetin kültür ve sanata olan bakışının anıtlaşmış bir ifadesiydi. Böyle dedik.
 
 Koruma Kurulu Başkanı MeteTapan şöyle diyor: “Bakanlık tescilin kaldırılmasını istiyor. Bina ihtiyaca cevap vermiyor. Ayrıca çağdaş bir görünüme sahip değil. En önemlisi de 1999 depreminden önce inşa edilmiş. Daha çağdaş bir bina yapmak daha doğru gözüküyor.” Bu açıklamalara katılamayacağımızı ve bu gerekçelerinin de  iyi niyetle ilgisini göremediğimizi TOMEB (Tiyatro Oyuncuları Meslek Birlği ) ile birlikte ilan ettik. “1999 depreminden önce yapılmış tescilli tüm binaları da bu gerekçelerle yıkacak mısınız” diye de sorduk. Halen yanıt almış değiliz.  
 
Diğer taraftan, İstanbul Şehir Tiyatrolarının Görev ve Çalışma Yönetmelikleri’nin Sanat Yönetmeninin, Yönetim Kurulu’nun ve Şehir Tiyatrosu sanatçılarının haberi olmadan ve görüşleri alınmadan  değiştirilmek üzere Belediye Meclisine gönderilmesi de, geçen aydan bu aya sarkan olaylar arasında. Eğer böyle bir yönetmelik çıkarsa, kanımızca sanatın özgürlüğü ve sanatçıların özgürce  yaratma hakları da yok olacak. Belediye Meclisinin böyle çağdışı bir yönetmeliği gündeme almamalarını dilemekten başka çaremiz yok. Böyle bir yönetmelikle sanat ortamı ve Şehir Tiyatroları büyük bir zarar görecek. TEB Yönetim Kurulu olarak ne yazık ki böyle düşünüyoruz. İŞTİSAN’ın haklı isteklerini destekliyoruz, elimizden gelenin hepsi bu. Gel gelelim, bir sanat kurumunun nasıl yönetileceğini belirleyecek olan böylesi bir değişiklik önerisinin, yalnızca bürokratlar ve siyasetçiler tarafından hazırlanmış olmasının yaratacağı sonuçlarla ilgili ciddi kaygılarımız var.  
 
“Tiyatroyu tiyatrocular yönetir” düşüncesine yönetim olarak katılıyoruz Değerli Üyeler. Sizlerin de aynı kanıda olduğunuza inanıyoruz. Sanatçıların fikirlerinin alınmadığı durumlarda, sanatsal  yönetimle ya da sanat kurumları için alınacak tüm kararlar toplumun yararına olmayacaktır, biliyoruz. Tiyatro oyuncuları ve yaratıcıları 26 Mart  2007 Pazartesi  günü, saat 11.30’da Taksim  AKM  önünde olacak. Mesleklerine ve sanat  kurumlarına karşı  yürütülen sistemli saldırıları protesto edecekler. Çağırıcı kurumlar arasında biz de varız. Anılan gün ve saatte özellikle İstanbullu meslektaşlarımızı tiyatroculara destek vermeye davet ediyoruz. Diğer taraftan, 20 Mart Salı günü saat 13.00’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nin kongre turizmine yem edilmesini protesto etmek amacıyla anılan tiyatronun önünde buluşacağız.
 
Maliye Bakanlığı’nın, Devlet Tiyatroları'na 132 kadro verdiği günlerde Genel Müdürlüğün yapacağı atamaları önlemek amacıyla, kimi meslek kuruluşlarının Danıştay'a başvurduğu; Danıştay’ın da atamanın dayanağı olan yönergenin uygulanmasını durdurduğu elbette bilginiz dahilindedir. İşte bu durdurmada yönergedeki "oyuncuların işlerini aksatmadan televizyon dizilerinde oynamalarına izin veren" madde de “durdurulmuş” oldu. Devlet Tiyatrosu oyuncularının dizilerde oynamama durumu da, önümüzdeki günlerde gündemim maddelerimizden birini  oluşturacak gibi görünüyor.
 
Bütün bu olumsuz gelişmeler arasında Ankara Temsilciğimiz, 20 Mart Dünya Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Günü ile 27 Mart Dünya Tiyatrolar günü nedeniyle Ankara'da etkinlikler düzenlemeye hazırlanıyor. İlk etkinlik 20 Mart saat 15.00'de Atilla Sav'ın yöneteceği ve Sevda Şener, Sevinç Sokullu, Haluk Yüce ile Tülin Sağlam'ın katılacağı "Türkiye'de Çocuk Tiyatrosu ve Eleştirisi" başlıklı söyleşi olacak. Söyleşinin ardından Haluk Yüce'ye (Tiyatro Tempo) “2005-2006 Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Ankara Temsilciliği Ödülü” verilecek. Nesimi Yetik’in “Annem Sinema Öğreniyor”u   ile Şevket Onur Cihan, Serkan Şavk, Barış Şahin’in “Ömer Eve Gel” adlı kısa filmlerinin  gösteriminin ardından kokteyl düzenlenecek.
 Ankara Temsilciliğimiz ayrıca, 27 Mart Dünya Tiyatro Günü kutlamaları kapsamında  saat 20.00'da Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü yapımı "Kadın Oyunları"na, 28 Mart saat 20.00'de ise Tiyatrotem yapımı "3.Riçırd Faciası" adlı oyuna ev sahipliği edecek.
 Bu arada, tiyatro dünyamız “OYUN” adlı yeni bir dergi kazandı. Derginin Genel Yayın Yönetmeni ise, yönetim kurulu üyemiz Sibel Arslan Yeşilay. “OYUN”a uzun ömürler, Yeşilay’a başarılar, kolaylıklar diliyoruz.
 27 Mart akşamı saat 19.00’da İstanbul Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi’nde Birliğimizce düzenlenen “Tiyatroya Edebiyat Uyarlamaları” başlıklı panelde Kenan Işık, Ali Taygun ve Mehmet Birkiye ile birlikte olacağımızı yeniden anımsatarak ve Birliğimizin “2006-2007 YILI ONUR ÖDÜLÜ” için MÜCAP OFLUOĞLU adının saptandığının, ödülün 27 Mart günü açıklanacağının ve Nisan ayında muhtemelen İBŞT yapımı “Üç Kız Kardeş” galasından önce kendisine sunulacağının haberlerini  vererek, bu ayki bültenimizi noktalıyoruz.  
 Sağlıcakla kalınız Efendim. Eksilmez Saygılarım, Artan Sevgilerimle…
Üstün Akmen
 

TEB'den 27 Mart Etkinliği

Tiyatro Eleştirmenleri Birliği, Dünya Tiyatro Günü nedeniyle 27 Mart Salı günü bir panel düzenliyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı’nın işbirliği ile düzenlenen panelin konusu “Edebiyattan Tiyatroya Uyarlamalar”. Ali Taygun, Kenan Işık ve Mehmet Birkiye’nin konuşmacı olduğu panelin moderatörlüğünü TEB Başkanı Üstün Akmen yapacak. Panelin ardından Candaş Müzikal Grubu da napoliten ve müzikallerden oluşan bir konser verecek.
Tüm üyelerimiz ve sanatseverler panelimize davetlidir.
Tarih : 27 mart 2007 Salı Saat : 19:00  Yer : Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi – Tünel, Beyoğlu

TEB Ankara'dan 20 ve 27 Mart Etkinlikleri

TEB Ankara temsilciği 20 Mart Dünya Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Günü ile 27 Mart Dünya Tiyatro günü nedeniyle Ankara'da etkinlikler düzenliyor.

20 Mart kutlaması ve Ödül Töreni

 İlk etkinlik 20 Mart saat 15.00'de Atilla Sav'ın yöneteceği ve Sevda Şener, Sevinç Sokullu, Haluk Yüce ile Tülin Sağlam'ın katılacağı "Türkiye'de çocuk Tiyatrosu ve Eleştirisi" başlıklı söyleşi olacak. Söyleşinini ardından Haluk Yüce'ye  (Tiyatro Tempo) 2005-2006 Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Ankara Temsilciliği Ödül'ü verilecek. Annem Sinema Öğreniyor (Nesimi Yetik) ile Ömer Eve Gel (Şevket Onur Cihan, Serkan Şavk, Barış Şahin ) adlı kısa filmlerin gösterimini ardından kokteyl düzenlenecek.

27 Mart kutlaması

27 Mart Dünya Tiyatro Günü kutlamaları kapsamında TEB Ankara Temsilciliği saat 20.00'de DTCF Tiyatro Bölümü yapımı "Kadın Oyunları"nı, 28 Mart saat 20.00'de ise Tiyatrotem yapımı "3.Riçırd Faciası" adlı oyunu sunacak. 

Etkinlikler Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Melahat Özgü uygulama sahnesi'nde gerçekleştirilecek.
 

Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi

Tiyatroya kendimi kaptırışım ilkokul yıllarıma rastlar, o zamandan beridir de bu büyülü dünya beni kendisine tutsak etmiştir.

Başlangıcı son derece mütevazı bir şekilde olmuştu; okul müfredatı dışında zihnimi ve ruhumu zenginleştirecek bir etkinlik olarak görüyordum tiyatroyu. Fakat, daha sonra bir yazar, bir oyuncu ve bir tiyatro prodüksiyonu yönetmenliğini yapacak denli ciddi olarak işin içine girdiğimde, tiyatronun bir hevesten çok daha fazlası olduğunu gördüm. Hatırlıyorum da, siyasi bir oyun sahnelemiştik ve yetkilileri çok kızdırmıştık. Her şeye el konmuştu ve tiyatro gözlerimin önünde kapatılmıştı. Fakat tiyatronun ruhu ağır askeri çizmeler tarafından çiğnenemedi. İşte bu ruh, benliğimin en derin yerlerinde sığınağını aradı ve tiyatronun o büyük gücünün tam anlamıyla farkına varmamı sağladı. İşte o zaman tiyatronun gerçek özü beni öylesine derinden sarstı ki, tiyatronun ulusların hayatında, özellikle de muhalefete ya da farklı görüşlere hoşgörü gösteremeyenlerin karşısında neler yapabileceği konusunda içimde kuşkunun zerresi kalmadı.

Tiyatronun gücü ve ruhu, Kahire’deki üniversite yıllarım sırasında da bilincimin derinlerine iyice kök saldı. Tiyatro hakkında yazılmış ne varsa canla başla okudum ve sahnede yer alan çeşitliliğin farkına vardım. İleriki yıllarda, dünya tiyatrosundaki son gelişmeleri takip etmeye çalıştıkça bu bilinçlilik daha da gelişti.

Eski Yunan’dan günümüze değin tiyatro hakkında yazılmış ne varsa okurken, tiyatronun çeşitli dünyaları aracılığıyla kullanma gücüne sahip olduğu o iç tılsımından emin oldum. Tiyatro, işte bu yolla insan ruhunun derinliklerine erişiyor ve o derinliklerde yatan definenin kilitlerini açıyordu. Bunu anladığım zaman, tiyatronun gücüne, tiyatronun sevgi ve barış yayan birleştirici bir araç olduğuna ilişkin sarsılmaz inancım daha da güçlendi.

Tiyatronun gücü farklı ırklar, farklı etnik gruplar, farklı renkler ve inançlar arasında diyalog kanalları açılmasını da sağlar. Ben böylelikle öğrendim, insanlığın ancak iyilikle yekpare kalabileceğini ve kötülükle de bölünüp darmadağın olacağını. Evet doğrudur, iyi ile kötünün çatışması tiyatronun özünde var. Fakat, sağduyu payidar kalır ve insan doğası çoğu zaman iyi, pür ve faziletli olanla eninde sonunda aynı yola baş koyar.

Eski çağlardan beri insanoğlunun baş belası savaşlar da hep güzellikten anlamayan şerle beslenen içgüdülerin sonucu olmuştur. Tiyatro güzelin kıymetini bilir, hatta hiçbir sanat biçiminin güzeli tiyatro kadar büyük bir sadakatle yakalayamayacağını bile iddia edebiliriz. Tiyatro, güzelliğin bütün biçimlerini kucaklar, içinde barındırır, çünkü güzeli değerli görmeyen hayatın değerini bilemez.

Tiyatro hayattır. Sorumlulukla çınlayan vicdanın dizginleyebileceği o çirkin başlarını pervasızca yükselten bütün o nafile savaşlara ve öğreti farklılıklardan kaynaklı dayatmalara karşı durmak bugünkü kadar boynumuzun borcu hiç olmamıştı.

Bu şiddet manzaralarına ve başına buyruk cinayetlere son vermeliyiz. Bugünün dünyasında böylesi görüntüler olağan sayılabilir fakat dünyamızın birçok yerini saran ve köklerinin kazınması için harcanan her çabayı bertaraf etmeyi başarmış o insafı kurumuş zenginlik ve o rezil yoksulluk ya da AİDS gibi illetler var olduğu sürece bu durum daha da kötüye gidecektir. Yerkürenin çölleşmesi ve kuraklık benzeri daha birçok acının ve kederin kaynaklarını ve bu illetleri de körükleyen güç, dünyamızı daha mutlu bir yere dönüştürebilmenin kesin yolu olan gerçek bir diyalog yoksunluğudur.

Ey Tiyatro Halkı, biz sanki bir boranda savrulmuşuz ve sanki eşiğimize kadar sokulan kuşku ve tereddüt toz bulutuna maruz kalmışız da elimiz kolumuz bağlanmış gibiyiz.

Aşikâr olan neredeyse tamamen gölgelenmiş, avaz avaz sesimizse bizi birbirimizden ayrı tutmaya kararlı bu curcuna içinde neredeyse hiç duyulmaz olmuş. Aslında, tiyatro gibi sanat biçimlerinde de eşsiz bir şekilde kendini gösteren diyaloga köklü inancımız olmasaydı, bizleri bölüp parçalamak için taş taş üstünde bırakmayan bu boran çoktan silip süpürmüştü hepimizi. İşte bu yüzden, bu boranı körüklemekten yorulmayanların karşısına dikilip onlara meydan okumalıyız. Sadece onları ortadan kaldırmak için değil de, yarattıkları fırtınanın seherinde beliren ağulu havanın üzerine yükselmek için o güçlerin yüzüne yüzüne durmalıyız. Bütün gayretimizi toparlamalı ve bu gücümüzü mesajımızı herkesin kavramasına, uluslar ve halklar arasında kardeşlik çağrıları yapanlarla dostluk bağlarımızı yerleştirmeye adamalıyız.

Bizler faniyiz, sadece fani; fakat tiyatro bâkidir, hayatın ta kendisi gibi.
   
H.H. Şeyh Dr. Sultan Bin Muhammed el Kasimi   Birleşik Arap Emirlikleri Konseyi Üyesi ve Şarja Emiri

(Türkçesi: Yusuf ERADAM)

ULUSLARARASI TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ (AICT)  TÜRKİYE MERKEZİ (TEB)

ŞUBAT 2007 BÜLTENİ

Uzun süren bir hosting-tasarım sorunundan sonra www.teb-bir.org sitemiz yeniden yayında Değerli Üyelerimiz. Hâlâ birkaç ufak tefek eksiklik-aksaklık söz konusu, ama gerçekten çok fazla sayfa, yazı olduğu için düzenlemesi de oldukça zaman alıyor. Hatta kontrolü dahi günler sürmekte. Bundan böyle, sitemizin ayda bir güncelleneceğini de bu vesileyle duyurmuş olayım.

Diğer taraftan, sitemizde üyemiz tüm tiyatro eleştirmenleri hakkında ayrıntılı bilgileri; eleştirilerini, makalelerini, incelemelerini kapsadığını; kitaplarının tanıtımlarının yapıldığını; aylık bültenlerimizin, TEB Ödüllerinin ve yitirdiğimiz eleştirmenler ile ilgili tanıtım yazılarının da yer aldığını söyleyelim. Sevgili Zeynep Oral, hele bir “ya Allah” deyip bilgisayarının başına oturursa tarihçemizin de hem üyelerimizin, hem de tiyatro sanatçılarımızın, ilgililerin bilgisine sunulmuş olacağını da ekleyelim. Haaa, bu arada Zeynep Oral adını anınca Zeynep Oral’a geçmiş olsun dileklerimizi bir de bültenimiz yoluyla ulaştırmış olalım. Geçtiğimiz günlerde belindeki “disk kayması”, Değerli Dostumuzu hayli üzdü, üzüntülü günler geçirmesine neden oldu. Hep birlikte Oral’a sağlıklı günler dileyelim.

Geçen ay yönetim kurulu olarak, oyunların afiş, ilan ve broşürlerinde metni dilimize kazandıran çevirmeninin adının yer almaması konusunu görüştüğümüz; çevirmenin, eserin yazarının adının hemen altında mutlaka anılması gerektiği konusunda görüş birliğine vardığımız malûmunuzdur. Uluslararası Çevirmenler Federasyonu (FIT) Türkiye Temsilcisi Çeviri Derneği ile Birliğimiz, bu doğrultuda “Çevirmenin adı yok!” başlığı altında bir bildiri yayınladık. Evet… Çevirmenin de adı yok dedik. Oysa çevirmen de yaşamın bir yarısı, uygarlığın bir parçasıydı. Varlığı, her alanda zorunlu bir güçtü çevirmen. Babil Kulesi’ni kurtaracak güçtü. Bildirimizde, günümüz Türkiye’sinde kimi tiyatro topluluklarının afişlerinde, duyurularında, oyun broşürlerinde; kimi yayınevlerinin de kitap kapaklarında, kitap tanıtımlarında ve internet sitelerinde çevirmen adının belirtilmediklerini vurguladık. Çeviri Derneği ve Birliğimiz tarafından hazırlanan bildiri metnine OYÇED (Oyun Yazarları ve Çevirmenleri Derneği) de katıldı.

Diğer taraftan, aramıza yeni katılan üyelerimizden Zeynep Aksoy’un Birliğimize muhatap, 6 Ocak 2007 tarihli elektronik posta iletisi, yönetim kurulumuzun toplantısında incelendi, davranış biçimi tüzüğümüzün 25. maddesine uygun görülerek Onur Kurulumuza sevk edildi. Onur Kurulu, anılan elektronik posta iletisinin bazı üyelerimize ve meslek erbabımıza yönelik bölümlerini inceledi ve ileti konusu eleştiri yazısının, eleştirmenin görüşlerine katılınmasa dahi, her eleştirmenin kendi değerlendirmesini yapmakta özgür olması gerektiğine; Zeynep Aksoy’un Birliğimiz üyelerine gösterdiği tepkinin ve bu tepki sonucu ifade edilen sözlerin bir yanlış anlamaya dayandığına ve aşırı heyecansal olduğuna; bu nedenle, Zeynep Aksoy hakkında, Birliğimiz üyeliğini tartışma konusu yapacak herhangi aleyhte bir işlemin yapılmasına gerek bulunmadığına; ancak, tiyatro sanatına saygılı olmaya, meslektaşlarına karşı saygılı bir dil kullanmaya davet olunmasına; kimi tiyatro sanatçılarının, eleştirmenlere karşı bayrak açmış olduğu şu günlerde, eleştirmenlerin kendi aralarında çatışmaya girmesini gereksizliği konusunda dikkatinin çekilmesine karar verildi. İlgili karar, yönetim kurulumuzca üyemize iletildi. Gerekçeli karar kendisine iletilirken, Sayın Füsun Akatlı'nın istifasının şu anda tiyatroyla doğrudan ilgisi kalmadığı gerekçesinden kaynaklandığını, Sayın Seçkin Selvi’nin Birliğimize muhatap yazısınınsa, herhangi bir kişiyi hedef almak yerine, benzer bütün kuruluşlar için koşul olduğuna inandığı Balotaj Kurulu ilkesine gönderme amacını taşıdığı bildirildi. Zeynep Aksoy’un sanatçılara, kişilere yaklaşımında ve eleştirilerinde en azından saygı sınırları içinde kalacağına inanıyor, Yönetim Kurulu olarak bu tür olaylarla bir daha karşılaşmamayı diliyoruz.

Değerli Üyelerimiz.

Aylık haberlerimizin önemlileri arasında, Ayşegül Yüksel Hocamızın emekliliği yer almakta. Ayşegül Yüksel ve de Ayşegül Yükseller emekli olur mu? Yasal olarak olur da, kenarda durmazlar elbette, durmayacaklar. Ayşegül Yüksel’e sağlıklı günler ve nice üretimler diliyor, iyilik dileklerimizi sunuyoruz.

Bu arada, Ankara Temsilciliğimiz, Yapı Kredi Kültür Yayınları’nın Sayın Metin And için bir kitap hazırlığı içinde olduğunu tarafımıza duyurdu, biz de bu muştulu haberi hemen buracıkta sizlerle paylaşıyoruz. Bir de, Sevda Şener Hocamızın yeni bir kitabının yayına hazırlandığını öğrendik ve keyiflendik. Sevda Şener Hocamıza “hayırlı olsun” dileklerimizi iletiyoruz. Gene Ankara Temsilcimiz Selda Öndül’den aldığımız bilgiye göre, Beliz Güçbilmez’in “Zaman / Zemin / Zuhur – Gerçekçi Türk Tiyatrosunda Minyatür Kurgusu” başlıklı kitabı Deniz Kitabevi / Ankara tarafından yakında tiyatroseverlere sunulacak. Duyuruyoruz.

Geçen ayki bültenimiz ekinde bilgilerinize sunulan, Birliğimizin “İl / Bölge Temsilciliği ve Temsilciler Kurulu Yönetmeliği” konusunda olumlu ya da olumsuz görüşleriniz gelmemesi karşısında, anılan yönetmeliğin taraflarınızdan da onaylandığı anlamını çıkarıyoruz.

Sağlıcakla kalınız efendim.

Eksilmez Saygılarım, Artan Sevgilerimle

Üstün Akmen

      ÜYELERİMİZDEN 2007 YILI AİDATI OLAN 50.-YTL’NI EN KISA SÜRE İÇİNDE BİRLİĞİMİZİN TÜRKİYE İŞ BANKASI PARMAKKAPI (01042) ŞUBESİ 580037 SAYILI HESABINA YATIRMALARINI BİR KEZ DAHA VE ÖNEMLE RİCA EDİYORUZ.

ULUSLARARASI ÇEVİRMENLER FEDERASYONU (FİT)  TÜRKİYE TEMSİLCİSİ ÇEVİRİ DERNEĞİ,
OYUN YAZARLARI VE ÇEVİRMENLERİ DERNEĞİ (OYÇED) ile
ULUSLARARASI TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ (AICT)  TÜRKİYE MERKEZİ TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ (TEB) ORTAK BASIN BİLDİRİSİ

ÇEVİRMENİN ADI YOK!

Evet, çevirmenin de adı yok! Oysa o da yaşamın bir yarısı, uygarlığın bir yarısı. Varlığı her alanda zorunlu bir güç. Babil Kulesi’ni kurtaracak güç.

Ayrıca diller ve uygarlıklar arası bir iletişim köprüsü.  Çevirmenler olmasaydı kim okuyabilirdi Homeros’u, Aristoteles’i, Sofokles’i, Molière’i, Shakespeare’i?

Gerçekten de, Renan’ın dediği gibi, “Çevrilmemiş bir yapıt tam yayınlanmış sayılmaz”.

Uluslararası Çevirmenler Federasyonu’nun (FİT) Dubrovnik / Oslo bildirgesinde belirtildiği gibi “çevirmen yazarın sahip olduğu bütün etik ve maddi haklardan yararlanır”  (Bölüm II / m:16). Dolayısıyla,  “ikinci bir yazar” olan çevirmen (Bölüm I / m:11) yazarın yayın ve telif haklarının tümüne sahiptir.

Oysa bugün Türkiye’de kimi tiyatro topluluklarının afişlerinde, duyurularında, oyun broşürlerinde; kimi yayınevlerinin de kitap kapaklarında, kitap tanıtımlarında ve internet sitelerinde çevirmen adının belirtmediği görülmektedir.

ÇEVİRİ DERNEĞİ, OYUN YAZARLARI ve ÇEVİRMENLERİ DERNEĞİ (OYÇED)  ile TİYATRO ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ (TEB) olarak, bu uygulamaları şiddetle kınıyor ve tüm çeviri yapıtlarda çevirmenin adının, “ikinci bir yazar” olarak, gerek etik yükümlülükler, gerekse uluslararası ilkeler gereği yazarın adıyla birlikte belirtilmesi gerektiğini kamuoyuna, basına ve ilgili kuruluşlara duyuruyoruz.