Tiyatro Tiyatro Dergisi – Haziran 2006

Tarihsel bir Metafor İçinde Persler

Uluslar arası Tiyatro Olimpiyatları Komisyonu Başkanı Theodoros Terzopoulos festivali sunuşunda, “Modern dünyada siyasi ve ekonomik durum sanatın temel değerlerini küçümsemek ve yok etmekle kalmadı, yaratıcıları biraraya getiren, farkların ve benzerliklerin kayda geçeceği gerçek bir buluşmayı da son derece zor bir hale getirdi… Yaratıcı bir buluşma alanından ve kültür aracılığıyla evrensel ve tarihsel değerleri yeniden tanımlayan, dünyanın her yerinden sanatçıların işbirliğinden oluşan Tiyatro Olimpiyatları dinamizm, çokmerkezlilik, siyasi, coğrafi ve anlamsal çokbiçimlilik taşıyor” diyor. İşte “Persler” de Terzopoulos’un tam işaret ettiği gibi geniş bir coğrafyaya yayılan ve tarihsel zenginlikleri içinde barındıran iki kültürü bir araya getiren bir proje olarak sunuldu. Olimpiyatların başkanından da mesajına hizmet edecek bir sahneye koyuştan farklısı beklenemezdi zaten. Türk-Yunan ortak yapımı olarak sunulan Persler, Aya İrini’de varolan tarihsellik ve derinlik metaforuyla sarmalanarak festival izleyicilerine hafızalarda kalacak bir doksan dakika yaşattı. Oyun, savaşı betimlemekten ziyade savaş öncesi yaşanan birlik olma, kenetlenme, gücü yakalama arzusu, gurur ve iktidar içgüdüsü ile savaşın ardından yaşanan üzüntü, yıkım, isyan ve çaresizliği anlatan koreografi ve mizansenlerle sahnelenmiş. Oyuncuların birbirine uyumu, nasıl disiplinli, eşgüdümlü ve aynı derece özverili bir çalışma döneminden geçildiğini belli eder nitelikte. Hiçbir oyuncuyu ön plana çıkarmayan yaklaşım, aslında hem oyunun bütünselliğini sağlıyor hem de yönetmen tiyatrosunun sağlam bir örneğini oluşturuyor. Oyunun Yunanca oynanması ise hiç de yadırgatmıyor. Dilin gözardı edilmesi bilakis bizleri daha yakınlaştıran hatta daha sıkı anlaşır kılan bir unsur olarak görülebilir. Minimalist bir yaklaşımla mekanı, basit ışık oyunları ile zengin ve etkileyici kılan tasarım, kırmızı kumaş parçaları, çubuklar ve postallar gibi az ama çokanlamlılık içeren aksesuarlarla bir uyum içinde. Yönetmen, tragedyanın vazgeçilmez habercilerini ve korosunu farklı sahnelerde dönüşümlü olarak kullanarak oyunun her an durağanlaşabilecek seyrine kendi içinde bir hereketlilik kazandırmış. Terzopoulos’un Persler’i, ister bütünüyle ister ayrıntılı olarak ele alınsın, oyuncu performanslarını beraberliği vurgulayarak ortaya çıkması, mesajları net iletebilmesi ve şiirsel bir görsellik barındırmasıyla, festivalin izler bırakan yapımlarından oldu.

ana sayfa